AGENDA 2026

Samenvatting

In 2026 geeft de AFTA prioriteit aan de onderwerpen containervervoer, betaalkaarttransacties, de autobranche, garantie op airco’s en voorlichting aan bedrijven over consumentenbescherming. In het eerste kwartaal van 2026 zal de AFTA haar bevindingen over het onderzoek naar containervervoer publiceren en advies uitbrengen over verlaging van de tarieven van betaalkaarttransacties. De prioriteiten van de AFTA in 2025 waren makelaars, containervervoer, tarieven van betaalkaarttransacties, exclusieve distributieovereenkomsten en voorbereiding op consumentenbescherming.

Inleiding

De Aruba Fair Trade Authority (AFTA)

De AFTA is de onafhankelijke en onpartijdige autoriteit van Aruba die toeziet op de goede werking van markten en de naleving van de concurrentieregels. In 2026 zal de AFTA starten met consumentenbescherming en optreden als de rechten van consumenten collectief worden overtreden.

De AFTA onderzoekt de markten op Aruba en treedt op om concurrentiebeperkende afspraken tussen bedrijven en misbruik van economische machtsposities te voorkomen, en waar nodig te bestraffen. Dit is belangrijk, omdat bedrijven in concurrerende markten hun uiterste best doen om aan de behoeften van consumenten te voldoen. Dit bevordert lagere prijzen, meer keuze, betere kwaliteit en innovatie van producten en diensten voor de consument. Bedrijven profiteren van een gelijk speelveld en een beter investeringsklimaat. Nieuwe bedrijven krijgen betere kansen zonder onnodige toetredingsdrempels. Het beoogde resultaat hiervan is economische groei en meer welvaart op Aruba.

De AFTA is bevoegd om informatie te vorderen en om boetes, dwangsommen en/of bindende aanwijzingen op te leggen. Ook kan de AFTA de regering gevraagd en ongevraagd adviseren over de werking van markten en de gevolgen voor de concurrentie van bestaande en voorgenomen regelgeving.

Belanghebbenden kunnen een handhavingsverzoek indienen bij de AFTA. Bijvoorbeeld als een bedrijf ervaart dat een concurrerend bedrijf een van de concurrentieregels overtreedt, kan aan de AFTA gevraagd worden op te treden. Meldingen in de vorm van signalen, klachten, ontheffingsaanvragen of meldingen van voorgenomen fusies, overnames of joint ventures worden geregistreerd en in behandeling genomen ter beoordeling of een onderzoek wordt opgestart. Meldingen kunnen anoniem worden ingediend via de website. Melders die contactgegevens meegeven, worden geïnformeerd over de behandeling. De AFTA ontving in 2024 in totaal 60 meldingen. In 2025 werden 48 meldingen ontvangen.

Omdat de AFTA beperkte menskracht en middelen heeft, moet zij keuzes maken en prioriteiten stellen. Prioriteiten worden gesteld op basis van een afweging tussen de beschikbare menskracht en middelen en de bijdrage die kan worden geleverd aan de Arubaanse economie en in het bijzonder de Arubaanse consument. Hoe groter de bijdrage, hoe hoger de prioriteit. De prioriteiten van de AFTA in 2025 waren makelaars, containervervoer, tarieven van betaalkaarttransacties, exclusieve distributieovereenkomsten en voorbereiding op consumentenbescherming.

 

Prioriteiten 2026

De AFTA is van plan in 2026 zich te richten op de onderwerpen: containervervoer, betaalkaarttransacties, de autobranche, garantie op airco’s en voorlichting over consumentenbescherming.

Containervervoer

In 2025 is de AFTA bezig geweest met een marktonderzoek naar containervervoer. Dit onderzoek is een vervolg op het AFTA-rapport “Onderzoek naar prijzen en marktstructuur in de voedingsmiddelensector op Aruba” van 2024. De resultaten van dit onderzoek zullen worden gepubliceerd in het eerste kwartaal van 2026.

Betaalkaarttransacties

Begin januari 2026 is het rapport van de in 2025 uitgevoerde “Marktonderzoek naar tarieven voor betaalkaarttransacties” uitgebracht door de AFTA. De minister belast met economische zaken zal in het eerste kwartaal van 2026 naar aanleiding van dit onderzoek een gericht advies over de mogelijkheden op het gebied van regulering van betaalkaarttransacties ontvangen. Uit het advies zal tevens blijken welke bijdrage AFTA kan leveren als vervolg op dit onderzoek.

Marktonderzoek autobranche

De AFTA heeft signalen ontvangen over onregelmatigheden in de autobranche. Consumenten ervaren dat ze oneerlijk worden behandeld bij reparaties en autohandelaren ervaren dat er geen sprake is van een level playing field. Veel Arubaanse burgers zijn afhankelijk van een auto om naar en van het werk te kunnen reizen. Het doel van het marktonderzoek is om een beter beeld te krijgen van wat er gebeurt bij het verhandelen van auto’s en bij het onderhoud.

Onderzoek garanties op airco’s

Veel huishoudens hebben een of meerdere airco’s. De AFTA zal een marktonderzoek doen om in kaart te brengen hoe de garantie bij de aankoop van een airco op Aruba in de praktijk wordt toegepast. Het onderzoek zal voorzien in rapportage over de mate waarin de praktijk aansluit bij de wettelijke garantiebepalingen en de rechten van de Arubaanse consument. Daarnaast zal worden onderzocht met welke praktische richtlijnen deze sector rekening moet houden.

Voorlichting consumentenbescherming

Op verschillende manieren zal de AFTA bekendmaken dat er toezicht komt op consumentenrechten: de AFTA zal bedrijven wijzen op de rechten van Arubaanse consumenten. Bedrijven krijgen een oproep van de AFTA om te organiseren dat hun handelen in overeenstemming is met de wettelijke voorschriften. Een vernieuwde website met informatie voor bedrijven over consumentenrechten zal zowel in het Engels als in het Nederlands worden gepubliceerd. Er zullen informatiesessies worden georganiseerd met gelegenheid tot interactie. De AFTA zal consumenten informeren over haar wettelijke verantwoordelijkheden en een evenement organiseren rond wereldconsumentendag speciaal voor consumenten.

Terugblik 2025

Makelaars

Het onderzoek dat de AFTA heeft gedaan in 2025 in de makelaarssector was een vervolgonderzoek naar de situatie in 2024. Voor februari 2024 hanteerde de Association of Aruban Realtors (AAR) verboden prijsafspraken. Na gesprekken met de AFTA trok de AAR deze richtlijnen met verboden prijsafspraken in. Het doel van het vervolgonderzoek was om te controleren of makelaarskantoren zich na de intrekking van deze richtlijnen aan de regels houden en geen verboden prijsafspraken meer maken.

De uitkomst van het onderzoek is:

– 48% van de onderzochte makelaarskantoren gebruikt nog steeds standaard commissietarieven, meestal 5%.

– 74% van de makelaars hanteert een vaste verdeling van de commissie, meestal 50/50 tussen de betrokken makelaars.

Voor de consument is het volgende van belang:

• Consumenten kunnen onderhandelen over de makelaarscommissie.
• Consumenten kunnen vragen hoe het tarief tot stand komt en voorstellen om tot een aangepast tarief te komen.
• Consumenten kunnen shoppen totdat men een makelaar vindt die een passende commissie kan bieden.

Voor de makelaar is het volgende van belang:

• Prijsafspraken tussen makelaarskantoren zijn verboden. Het onderzoek doet vermoeden dat er sprake kan zijn van een overtreding van de regels.
• AFTA houdt de makelaarssector in de gaten. Makelaars kunnen onregelmatigheden melden bij de AFTA.
• Er is geen sprake van een standaardtarief dat gehanteerd kan worden of waarnaar verwezen kan worden.
• In geval een andere makelaar verwijst naar een standaard tarief moet daar afstand van worden genomen om niet betrokken te geraken bij verboden gedrag.

Marktonderzoek exclusieve distributieovereenkomsten

Het marktonderzoek naar exclusieve distributieovereenkomsten vloeide voort uit het marktonderzoek naar voedingsmiddelen in 2024. De AFTA concludeert dat voor veel merkproducten die in Aruba worden verkocht, er slechts één distributeur is. Dit vermindert de concurrentie en leidt tot hogere prijzen. Als deze producten ook door andere distributeurs worden geïmporteerd via zogenaamde parallelimport, ontstaat er meer concurrentie. Dit zal de prijzen verlagen. Beperkingen op parallelimport zijn verboden. De AFTA kan boetes opleggen bij overtredingen.

In een korte video legt de voorzitter van de raad van bestuur van de AFTA, Roly Sint Jago, de bevindingen van het marktonderzoek uit. Hij zegt: “Wij bevorderen een open markt waar eerlijke concurrentie bijdraagt aan lagere prijzen, hogere kwaliteit en meer innovatie.”

Als verschillende distributeurs hetzelfde product verkopen, moeten zij concurreren op prijs. Dit zal leiden tot lagere prijzen. Merkeigenaren kunnen ervoor kiezen om slechts één officiële distributeur voor Aruba aan te stellen, maar het is verboden om parallelimport te belemmeren. Als bedrijven dit doen, kan de AFTA boetes opleggen. Bedrijven en consumenten die vermoeden dat parallelimport wordt belemmerd, worden uitgenodigd om dit bij de AFTA te melden, zodat een gericht onderzoek kan worden gestart.

Marktonderzoek tarieven betaalkaarttransacties

Het marktonderzoek naar de tarieven voor betaalkaarttransacties op Aruba werd opgestart vanwege ontvangen signalen over de tarieven voor betaalkaarttransacties die door de commerciële banken op Aruba in rekening worden gebracht aan handelaren, zoals winkeliers, restaurants en dienstverleners. De conclusie van het onderzoek is dat deze tarieven zeer hoog zijn in vergelijking met die in, onder andere, de Europese Unie, de Verenigde Staten en Nieuw-Zeeland. Dit komt omdat de grootste component van de tarieven wordt gevormd door een vergoeding die door de betaalkaartmaatschappijen, zoals Mastercard en Visa, wordt vastgesteld en die uniform door de banken worden toegepast. Deze vergoeding is in Aruba ongeveer zes tot zeven keer zo hoog als de vergoeding in andere gebieden. Vanwege deze belangrijke kostencomponent betalen handelaren in Aruba relatief hoge tarieven aan hun banken in geval van betalingen met betaalkaarten. In Aruba wordt een groot deel van betalingen met betaalkaarten door toeristen gedaan. Dit betekent dat de Arubaanse banken de hoge tarieven veelal aan buitenlandse banken betalen, waardoor jaarlijks ongeveer Afl. 45 miljoen uit de Arubaanse economie vloeit.

De AFTA doet een aantal aanbevelingen die zullen bijdragen aan verlaging van deze tarieven:

Regulering van betaalkaarttransacties

De belangrijkste aanbeveling is dat Aruba, net als veel andere gebieden, overgaat tot regulering. Daarbij moeten de volgende aspecten wettelijk worden geregeld.

1. Tariefregulering met in ieder geval een maximum voor de hoogte van de vergoeding die door de betaalkaartmaatschappijen wordt vastgesteld.
2. Beperking van restricties, zodat handelaren meer mogelijkheden hebben om te bepalen welke kaarten ze wel, niet of onder afwijkende voorwaarden accepteren.
3. Verhoging van transparantie van de kostenopbouw tarieven.

Voorbereiding consumentenbescherming

In juni 2025 is de landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming unaniem aangenomen door het parlement. Middels deze landsverordening wordt de AFTA verantwoordelijk voor bestuursrechtelijke handhaving van consumentenrecht. In 2026 zal deze wet in werking treden en zal de AFTA disciplinerend optreden tegen verboden gedrag van ondernemers richting consumenten. De AFTA heeft gewerkt aan onder andere de volgende mijlpalen:

Interne organisatie

De AFTA heeft zich verdiept in de consumentenrechten van Arubaanse burgers en een aanpak bepaald voor de toezicht en handhaving daarvan. Medewerkers zijn opgeleid, beleid is opgesteld, procedures en processen zijn ingericht en plannen voor de start zijn gemaakt.

Informatieloket voor consumenten

De AFTA heeft een web portaal genaamd ConsuLoket gebouwd. Het bevat informatie voor Arubaanse consumenten (ook in Papiamento) over welke rechten ze hebben en hoe ze die rechten kunnen halen. ConsuLoket ondersteunt consumenten bij het halen van hun rechten. Meldingen, vragen en klachten kunnen worden ingediend bij dit loket. De consument wordt gestimuleerd om zelf actie te ondernemen richting de handelaar. Hiertoe biedt het web portaal de nodige handvatten zoals voorbeeld brieven. Reageert de handelaar na meerdere pogingen niet conform de wettelijke verplichtingen dan kan de consument via ConsuLoket hulp vragen van een consulent bij DEZHI, die een rol kan spelen als bemiddelaar. Als bemiddeling niet slaagt, zal de consulent van DEZHI de consument begeleiden naar het gerecht voor een ‘small claims court’ procedure. De interactie met de consument zal niet vanuit de AFTA, maar vanuit DEZHI plaatsvinden. DEZHI zal de individuele klachten ontvangen en behandelen. De AFTA is niet bevoegd om individuele klachten te behandelen. Op de achtergrond zal de AFTA de meldingen in de gaten houden en nagaan welke meldingen betrekking hebben op een groep consumenten. Dat zijn de meldingen waarbij AFTA zal onderzoeken in hoeverre er sprake is van een overtreding door een handelaar. Als er sprake is van een overtreding zal de AFTA optreden.

Aangepaste website voor bedrijven

Er is gewerkt aan een nieuwe website van de AFTA waar bedrijven algemene informatie kunnen halen over de consumentenrechten waar de AFTA op toeziet. Het is belangrijk dat bedrijven zelf actie ondernemen om de consumentenrechten niet te overtreden. De website gaat daarbij helpen, omdat het een beeld geeft van waar bedrijven rekening mee moeten houden. Het zijn oude regels, waardoor de AFTA ervanuit mag gaan dat bedrijven ruim de tijd hebben gehad om een goede interpretatie naar de eigen praktijk door te voeren. Het enige dat nieuw is, is dat er toezicht komt.